Kullanıcı Adı:
Parola:
Üye Kayıt
Üye Aktivasyon
Parolamı Unuttum

Captcha image
Show another code

Giriş
Lütfi Hocaoğlu
Müzzemmil Suresi Tefsiri-7
11.8.2020
171 Okunma, 0 Yorum

 Açıklama 8 (Gerekçe 8)

إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

Bu bir hatırlatmadır. Kim isterse rabbine doğru bir yol edinir.

Beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci emir olan söylediklerine sabretme (اصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ), güzel bir ayrılışla ayrılış (اهْجُرْهُمْ هَجْرًا جَمِيلًا), nemet sahibi yalanlayanları Allah’a bırakma (ذَرْنِي وَالْمُكَذِّبِينَ أُولِي النَّعْمَةِ) ve onlara süre tanımanın (مَهِّلْهُمْ قَلِيلًا) gerekçelerinden biridir.

 

Burada فَ ile atfedilmiş iki cümle vardır.

Ma'tûf

Atıf
harfi

Ma'tûfun
aleyh

Cevap cümlesi

Şart cümlesi

اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

مَنْ شَاءَ

فَ

إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ

 

 

1. Cümle

إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ

هَذِهِ ism-i işarettir. “Bu” demektir. Müennes yani dişildir. Dişil tekil gelmesi ya tek sayıda hakiki dişil bir varlığa ya tek sayıda hakiki olmayan manevi olarak dişil olan bir varlığa ya da çok sayıda gayr-i akil (şuurlu olmayan) varlığa işaret eder. Burada çok sayıda lafzi olarak dişil olan ayetlere işaret etmektedir. Yani هَذِهِ الْآيَاتِ (bu ayetler) demektir. هَذِهِ yakın ism-i işarettir. Bu nedenle ayetlerin kendisini ifade eder. Manasını ifade etseydi uzak ism-i işaret olarak تِلْكَ(o)gelirdi. Burada هَذِهِ ile işaret edilen ayetler surenin bu ayete kadar olan ayetleri olabileceği gibi 12-18. ayetlerde olabilir.

تَذْكِرَةٌ “anlatmak, anımsatmak” anlamındadır. Tef’îl bâbından mastardır. ذِكْرٌ “anmak, zikretmek” demektir. Birisini anlamak, anlatmak veya bir şeyi akletmek, aklettirmek amacıyla kaydedildiği yerden onun hakkındaki bilgileri alıp kullanmak manasındadır. Bu kaydedildiği yer kitap olabileceği gibi insanın hafızası da olabilir, başka şeyler de olabilir. Kullanma sözle olabileceği gibi yazıyla da olabilir, başka şekilde de olabilir.

إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ “bu bir anlatmadır” demektir. إِنَّ ile gelmiştir. Te’kîd bildirir. Muhatabın zihninde bir şüphe olunca gelir. Muhatabı kesinlikle tereddütten uzaklaştırmaktadır.

 

2. Cümle

مَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

Şart ve cevap cümlesinden oluşur.

Cevap cümlesi

Şart cümlesi

اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

مَنْ شَاءَ

 

Şart cümlesi

مَنْ شَاءَ

مَنْ “kim” anlamında şart edatıdır. Arkasından gelen fiili “kim yaparsa” demektir.

شَاءَ “bir durumu, bir varlığı, bir işi diledi, istedi” demektir.

مَنْ شَاءَ “kim dilerse” demektir. Ancak dilenen, istenen belirtilmemektedir. Neyi dilerse sorusunun cevabı cevap cümlesindedir.

Burada شَاءَ mazi fiildir. Şart edatlarından sonra gelen mazi fiiller geçmiş zamanı göstermezler. Geçmiş veya gelecek zaman manası şart edatındadır. Şart edatından sonra gelen mazi fiil şartın bir kere gerçekleştiğini gösterir. Muzari fiil ise şartın sürekliliğini veya tekrar tekrar gerçekleştiğini gösterir.

مَنْ شَاءَ de dilemenin bir kere gerçekleşmesi şartı sağlamaktadır. (شَاءَ mazi)

مَنْ يَشَأْ de ise dilemenin sürekliliği veya tekrarlanması şartı sağlamaktadır. (يَشَأْ muzari)

Burada mazi fiille geldiği için dileme bir kere gerçekleşince şart sağlanacak ve ardından gelen cevap cümlesi bu şartın sonucunu gösterecektir.

 

Cevap cümlesi

اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

اتَّخِذَ“edindi” demektir. ءخذ (almak) kökünden ifti’âl bâbından mazi fiildir. Birisinin, bir şeyin bir özelliğini çaba göstererek kendine almak yani edinmek demektir.

إِلَى “-e doğru” demektir. Harf-i cerdir. Kendisinden sonra gelen isme doğru oluşu ifade eder.

رَبِّهِ “onun rabbi” demektir. Buradaki “o” مَنْ شَاءَ deki مَنْ e racidir. Yani “dileyenin rabbi” demektir.

إِلَى رَبِّهِ “rabbine doğru” demektir.

سَبِيلًا “yol” demektir. Kökü سبل dir. Bir kimseyi ya da kendisini başka bir kimseye veya bir mekâna veya bir işe, bir hedefe, bir amaca ulaştırmak manasındaki fiilden gelmiştir. Çoğulu سُبُلٌ dur. Bu “yol” cadde veya sokak anlamında değildir. Bir hedefe götüren yoldur.

اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا “rabbine doğru bir yol edindi” demektir. Şart cümlesinin cevap cümlesi olduğu için buradaki اتَّخَذَ mazi olsa da mazi manasında değildir. “Rabbine doğru bir yol edinir” anlamındadır.

 

Şart ve cevap cümlesi

مَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

مَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا “kim dilerse rabbine doğru bir yol edinir” demektir.

Burada önemli olan “مَنْ” kullanılmasıdır. مَنْ umumilik bildirir. “Her kim” anlamındadır. Herkes için geçerlidir. Yani bu şartı gerçekleştirmek için herhangi bir ön şart, herhangi bir özelliğin olmasına gerek yoktur. Sadece dilemek yeterlidir.

Yani her isteyen rabbine yani terbiyecisine doğru giden bir yol edinebilecek demektir. Herkesin yolu farklı olacaktır. Bunu da سَبِيلًا in nekre gelmesinden anlıyoruz. السَّبِيلَ şeklinde marife gelseydi rabbe doğru giden tek bir yol olacaktır. Nekre gelerek herkes kendisi için bir yol edinecek demektir. Kimi ilim yapacak, kimi insanlara yardım edecek, kimi savaşacak, kimi eğitecektir. Herkesin yolu farklı olacaktır.

اتَّخَذَ (edinme) kullanıldığı için bu yol için bir çaba gerekmektedir. Çabayla olmalıdır.

إِلَى اللهِ (Allah’a doğru) değil de إِلَى رَبِّهِ (rabbine doğru) kullanılmasının sebebi bu yolun aynı zamanda kişinin eğitimiyle ilgili olmasındandır. Kişi bu yolda rabbi tarafından eğitilecektir.

 

Gerekçenin sonucu

Buradaki ifadeler bir hatırlatmadır, anlatmadır. Bu hatırlatmalara uyan rabbine doğru yol edinir. Sen rabbine doğru bir yol edindin. Onlardan dileyen ve bir çaba gösteren de rabbine doğru bir yol edinir. Allah terbiye olmak isteyen hiç kimseyi çevirmez. Ancak onlar rablerine doğru bir yol edinmiyorlar. İsteselerdi edineceklerdi. Onların yolu Allah’ın yolu değil. Bu nedenle söylediklerine sabret, onlardan güzel bir ayrılışla ayrıl, beni yalanlayan nemet sahipleri ile bırak, onlara süre tanı.

 

---------------------------------------

Sûrenin tefsirinin sekizinci kısmına devam edeceğiz inşallah.

 




YorumYap

Son Eklenen Makaleler
Reşat Nuri Erol
İmam Hatipler, Celaleddin Ökten, Arif Ersoy - 1
20.9.2020 52 Okunma
7 Yorum 20.09.2020 10:49
Reşat Nuri Erol
İmam Hatipler, Hacıveyiszade Mustafa, Arif Ersoy-4
19.9.2020 130 Okunma
8 Yorum 20.09.2020 10:29
Süleyman Karagülle
Kudüs Yahudilerindir
18.9.2020 113 Okunma
1 Yorum 18.09.2020 20:53
Reşat Nuri Erol
İmam Hatipler, Hacıveyiszade Mustafa, Arif Ersoy-3
17.9.2020 160 Okunma
6 Yorum 17.09.2020 11:23
Süleyman Karagülle
Atatürkçülük yerine Kemalizm
16.9.2020 112 Okunma
Reşat Nuri Erol
İmam Hatipler, Hacıveyiszade Mustafa, Arif Ersoy-2
16.9.2020 178 Okunma
5 Yorum 17.09.2020 09:11
Süleyman Karagülle
Barıştan yana olmalıyız
15.9.2020 111 Okunma
Süleyman Karagülle
Oruç Reis Antalya’da
14.9.2020 137 Okunma
Süleyman Karagülle
İki yüzlü
14.9.2020 119 Okunma
Reşat Nuri Erol
İmam Hatipler, Hacıveyiszade Mustafa, Arif Ersoy…
14.9.2020 167 Okunma
4 Yorum 16.09.2020 07:02
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy Abi için sır perdesini biraz araladım
13.9.2020 247 Okunma
6 Yorum 16.09.2020 07:45
Selçuk Gürlekoğlu
BİZ KİMİZ?
12.9.2020 122 Okunma
Süleyman Karagülle
12 Eylül
12.9.2020 145 Okunma
Reşat Nuri Erol
Sağlıklı hayat için “Sağlıklı Hayat Anayasası”-2
12.9.2020 181 Okunma
4 Yorum 12.09.2020 08:07
Süleyman Karagülle
Toptan düşünme, adım adım çözme
11.9.2020 146 Okunma
Hikmet Güveloğlu
Batı'nın Derekesi,Türkiye'nin Derecesi
11.9.2020 381 Okunma
Reşat Nuri Erol
Sağlıklı hayat için “Sağlıklı Hayat Anayasası”-1
11.9.2020 207 Okunma
4 Yorum 11.09.2020 13:27
Süleyman Karagülle
Fark etmez
10.9.2020 135 Okunma
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy ve Mevlüt Özcan hocaların ardından
10.9.2020 183 Okunma
5 Yorum 11.09.2020 13:26
Süleyman Akdemir
MEDİNE SÖZLEŞMESİ VE BENİ KURAYZA UYGULAMASI
9.9.2020 161 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PIRA MALA BADÊ
9.9.2020 123 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Eger Em Nebin Yek Emê Herin Yek Bi Yek
9.9.2020 152 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
İstanbul trafiği için çözüm önerim
9.9.2020 181 Okunma
Süleyman Karagülle
Basın özgürlüğü
9.9.2020 145 Okunma
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy’u anmaya ve anlatmaya devam…
9.9.2020 185 Okunma
3 Yorum 09.09.2020 07:59
ZEKİ ALTUBOĞA
Sokak Hayvanları
8.9.2020 117 Okunma
Süleyman Karagülle
Müjdeli haberler
8.9.2020 147 Okunma
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy; “Yeni Bir Dünya ve Adil Düzen” - 6
8.9.2020 180 Okunma
4 Yorum 10.09.2020 09:28
Süleyman Karagülle
Dünya ekonomisi çıkmazda
7.9.2020 137 Okunma
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy; “Yeni Bir Dünya ve Adil Düzen” - 5
7.9.2020 212 Okunma
6 Yorum 07.09.2020 11:59
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy; “Yeni Bir Dünya ve Adil Düzen” - 4
6.9.2020 242 Okunma
9 Yorum 07.09.2020 11:56
ZEKİ ALTUBOĞA
GUNDÊ HUNERMENDAN
5.9.2020 112 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
HALA MI İŞÇİLİĞİ SAVUNUYORSUNUZ!?
5.9.2020 120 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Pêșniyara așîtîyê
5.9.2020 112 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Rêveberîya Navendî û Herêmî
5.9.2020 107 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PENABER
5.9.2020 109 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
İbrahim avêtin agir
5.9.2020 107 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
KOPERATÎFA MUTEHÎTAN
5.9.2020 106 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Canîșînê yekem
5.9.2020 109 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
EVDALÊ ZEYNÊ
5.9.2020 105 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
CIVAK
5.9.2020 108 Okunma
Süleyman Karagülle
İki seçim
5.9.2020 218 Okunma
1 Yorum 06.09.2020 17:06
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy; “Yeni Bir Dünya ve Adil Düzen” - 3
5.9.2020 292 Okunma
13 Yorum 06.09.2020 09:11
Süleyman Karagülle
NORMAL
4.9.2020 167 Okunma
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy; “Yeni Bir Dünya ve Adil Düzen” - 2
4.9.2020 236 Okunma
6 Yorum 05.09.2020 07:24
ZEKİ ALTUBOĞA
DÖRT HAK KİTABA GÖRE KÜDÜS İSRAİLİNDİR
4.9.2020 129 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BATMAN'I ,CUMHURİYET GAZATESİ YAZARINA ANLATALIM
3.9.2020 137 Okunma
2 Yorum 03.09.2020 23:53
ZEKİ ALTUBOĞA
Deniz Uygarlığı Türkiyenin Kurtuluşu
3.9.2020 129 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Müzzemmil Suresi Tefsiri-8
3.9.2020 159 Okunma
Reşat Nuri Erol
Arif Ersoy; “Yeni Bir Dünya ve Adil Düzen” - 1
3.9.2020 312 Okunma
7 Yorum 05.09.2020 09:21