Reşat Nuri Erol
‘Kanaat ekonomisi’ için ‘ortaklık ekonomisi’ olmalı-2
27.09.2019
1460 Okunma, 0 Yorum

‘Kanaat ekonomisi’ için ‘ortaklık ekonomisi’ olmalı-2

Ne diyorduk, kısaca hatırlayalım…

‘Başka bir konuya geçelim; aslında dikkatli müdavim okuyucularımın -konuyu birkaç defa yani birkaç yazıda yazdığımdan- iyi bildiği bir konuya: Kanaat ekonomisi.

Prof. Dr. Erol Göka, geçen hafta (28 Temmuz) “Kanaat ekonomisi” başlıklı yazısında bu konuyu ele aldı; bundan sonra aktaracaklarım işte o yazıdan olacak. Başlayalım…’

Evet, kaldığımız yerden devam ediyoruz…

Mustafa Kutlu’nun bizi kanaat ekonomisine hicrete davet eden etkileyici risalesini okurken hep gözümün önüne E. F. Schumacher’ın “Küçük Güzeldir: Önceliği İnsana Veren Bir Ekonomi Anlayışı” kitabı geldi. Ekonomist Schumacher, 1973 tarihli kitabında sürekli kâr ve sınırsız büyüme peşinde koşmanın en açık sonuçlarının büyük örgütlere ve artan bir uzmanlaşma; dolayısıyla ekonomik varlıkların israfı, çevre kirlenmesi ve insanlık dışı çalışma koşulları olduğunu anlatıyor. Sonunun insanlık adına hüsran olması kaçınılmaz olan bu tünelden çıkabilmek için mal değil insan odaklı bir ekonomi ve insana hizmet eden bir sermaye anlayışı öneriyor. “Ekonomik düşünce pazara dayalı olduğu ölçüde, hayatın kutsallığını silip atar, çünkü fiyatı olan bir şeyde kutsallık olamaz. Bu bakımdan ekonomik düşünme tarzının toplumun tümüne egemen olması şaşırtıcı değildir; güzellik, sağlık, ya da temizlik gibi basit değerler bile ancak ekonomik oldukları kanıtlandığı sürece yaşayabilirler” (s.54) diyen Schumacher’ın yegâne umudu, insanlardaki basiret.

Şöyle diyor: “Tüm öteki erdemlerin anası olarak tanımlanan basiret, günümüzde eş anlamlı olarak kullanılan kelimelerde tam anlamını verememektedir. Hemen kullanılabilecek ve maddî yarar getirecek bir şey vaat etmeyen, her şeye sırt çeviren ve değersiz sayan, yaşam karşısında küçük hesaplı, bayağı bir tavır takınışın tam karşıtı bir anlam taşımaktadır aslında. Basiret, hakikat bilgisinin, gerçekliğe uyan kararlara dönüşmesi anlamına gelir. Şu halde, bugün basiret erdemi üzerine düşünmek, bu erdemi geliştirmekten daha önemli ne olabilir!..

İnsanlar hep şunu sormaktadırlar: Gerçekten ne yapabilirim? Yanıtı şaşırtıcı olduğu kadar basittir de: Her birimiz kendi içimize bir çekidüzen vermeye çalışabiliriz. Bu çabamızda elimizden tutup yol gösterecek olan, değeri tamamen hizmet ettiği amaca bağlı olan bilim ve teknoloji değildir; insanlığın geleneksel bilgeliğindedir aradığımız yol gösterici” (s.356).

Mustafa Kutlu abinin “Kalbin Sesi”ni okurken, ayrıca ilk çevrecilik hareketi Yeşiller’in ilk başlangıç zamanlarındaki tezlerine, benim de 1989’da gençlik yıllarımda, onlardan etkilenerek Deniz Gürsel mahlasıyla yazdığım, çevre sorunlarını, bizi bekleyen tehlikeleri ve İslam’da insan-tabiat ilişkilerini ele aldığım “Çevresizsiniz” kitabıma gitti aklım. Ve tabii bu alanlarda asla aşılamayacak bir köşe taşı olarak duran Seyyid Hüseyin Nasr’ın muhteşem eseri “İnsan ve Tabiat”a…

Kapitalizmin, genel olarak modernliğin ortaya çıkması için bireyi ve araçsal aklı öncü kavramlar haline getiren bir zihniyet devrimi olması gerektiğine Max Weber’in Protestanlık analizlerinden beri aşinayız. Kesinlikle Protestan zihniyet ile yeni insanın ve üretim ilişkilerinin ortaya çıkışı arasında sıkı bir bağ var. O halde benzeri bir zihniyet devrimi şimdi gerekiyor.

Kapitalizmi, tüketim toplumunu değiştirebilmek, dönüştürebilmek için, tabiatı koruyabilmek için önce zihniyeti ve insanı değiştirmek gerekiyor.

Bu benim “Çevresizsiniz”den beri savunduğum tezdi. Ama gündelik hayatın, siyasetin hercümerci içinde hepimiz bir yere savrulduk, temel tezimizin ne olduğunu unuttuk.

Mustafa abi, “Kalbin Sesi” ile tekrar hatırlatıyor. Siyaset de teori de lazım elbette ama birilerini değil yaşadığımız hayatı, tabiatla ilişkilerimizi zenginleştirmek ve devlet işleyişini adalet eksenine yerleştirmek için lazım. Bizim asıl tezimiz, ana yönümüz bu olmalı.”

Bu kadar!

Evet… ‘Kanaat ekonomisi’ için ‘faizsiz ortaklık ekonomisi’ olmalı… Yani ‘ADİL DÜZEN, ADİL EKONOMİK DÜZEN, ADİL DÜZENE GÖRE İNSANLIK ANAYASASI, ADİL DÜNYA DÜZENİ’ ve diğerleri… Ve’s-SELAM/BARIŞ

 






Son Eklenen Makaleler
Hüseyin Bağdatlı
TAYYİB GİTTİ, RECEP GELDİ.
25.07.2021 15 Okunma
Ahmet Yücel
AHMET YÜCEL GELİYOR
22.07.2021 106 Okunma
2 Yorum 22.07.2021 22:20
Osman Aydın
İnananlar İçin Yaklaşma Vakti
19.07.2021 65 Okunma
Reşat Nuri Erol
“Ve (Allah) sizin üzerinize hafızlar irsal eder…”
19.07.2021 157 Okunma
8 Yorum 19.07.2021 10:09
Reşat Nuri Erol
Ahmet Yücel’in yazdığı “15 Temmuz Hatırası”
18.07.2021 247 Okunma
8 Yorum 18.07.2021 08:50
Ahmet Yücel
FİRAKTAN KURTAR
18.07.2021 38 Okunma
Ahmet Yücel
Bedensiz bir güzel gördüm efendim
18.07.2021 54 Okunma
1 Yorum 18.07.2021 07:23
Ahmet Yücel
BİR NEFES VERİN BANA
17.07.2021 59 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kanun, içtihat ve icma, kıyas ve fıkıh usulü - 2
17.07.2021 152 Okunma
8 Yorum 17.07.2021 09:12
Reşat Nuri Erol
Kanun, içtihat ve icma, kıyas ve fıkıh usulü - 1
14.07.2021 170 Okunma
6 Yorum 14.07.2021 13:31
Reşat Nuri Erol
Değişen dünya ve yapılması gereken çözümler
13.07.2021 149 Okunma
6 Yorum 13.07.2021 10:48
Reşat Nuri Erol
İnsanlığın zulümden kurtulup saadete ermesi için - 3
12.07.2021 155 Okunma
6 Yorum 12.07.2021 07:46
Reşat Nuri Erol
İnsanlığın zulümden kurtulup saadete ermesi için - 2
11.07.2021 161 Okunma
6 Yorum 11.07.2021 11:36
Özer Ataç
Tekasür'e yollama
9.07.2021 142 Okunma
Reşat Nuri Erol
İnsanlığın zulümden kurtulup saadete ermesi için - 1
9.07.2021 173 Okunma
6 Yorum 09.07.2021 09:15
Reşat Nuri Erol
İSLAM DÜZENİ yani ADİL DÜZEN nedir? - 2
6.07.2021 181 Okunma
6 Yorum 06.07.2021 06:46
Reşat Nuri Erol
İSLAM DÜZENİ yani ADİL DÜZEN nedir? - 1
5.07.2021 205 Okunma
7 Yorum 05.07.2021 08:28
Reşat Nuri Erol
Adil Ekonomik Düzen’i böyle anlatmış olacağız
4.07.2021 170 Okunma
6 Yorum 04.07.2021 14:54
Reşat Nuri Erol
Adil Ekonomik Düzen’de sistem nasıl olacak?
3.07.2021 205 Okunma
6 Yorum 03.07.2021 10:50
Reşat Nuri Erol
“Ve onların i’razları sana kebir görünüyorsa…”-3
1.07.2021 176 Okunma
6 Yorum 01.07.2021 09:00
Reşat Nuri Erol
“Ve onların i’razları sana kebir görünüyorsa…”-2
27.06.2021 246 Okunma
6 Yorum 27.06.2021 14:46
Reşat Nuri Erol
“Ve onların i’razları sana kebir görünüyorsa…”-1
26.06.2021 218 Okunma
5 Yorum 26.06.2021 05:59
Reşat Nuri Erol
“Allah ve Kur’an var da bu dertlere dayanıyoruz”
25.06.2021 243 Okunma
7 Yorum 25.06.2021 09:22
Reşat Nuri Erol
Allah’ın plan ve projesini değiştirecek yoktur…
24.06.2021 245 Okunma
6 Yorum 24.06.2021 10:15
Reşat Nuri Erol
Bizim de her şeye SABRETMEMİZ gerekiyor…
23.06.2021 284 Okunma
6 Yorum 23.06.2021 10:36
Reşat Nuri Erol
Bize, size, hepimize Allah’ın yardımı gelecektir...
22.06.2021 293 Okunma
6 Yorum 22.06.2021 11:03
Reşat Nuri Erol
Sorunların çözülmemesi bizi hüzünlendiriyor…
21.06.2021 338 Okunma
7 Yorum 21.06.2021 14:34
Reşat Nuri Erol
“Biliyoruz, söyledikleri seni hüzünlendiriyor…”
20.06.2021 309 Okunma
6 Yorum 20.06.2021 12:39
Reşat Nuri Erol
“Ve ittika edip akledenler için ahiret hayırlıdır”
19.06.2021 265 Okunma
5 Yorum 19.06.2021 12:16
Reşat Nuri Erol
“Dünya hayatı laib ve lehvden başkası değildir”
18.06.2021 276 Okunma
5 Yorum 18.06.2021 10:17
Reşat Nuri Erol
Dünya-ahiret, laib-lehv, ittika-akletme, hayat-hayr
17.06.2021 271 Okunma
5 Yorum 17.06.2021 10:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an nizamına göre üçüncü binyıl medeniyeti
16.06.2021 311 Okunma
5 Yorum 16.06.2021 10:47
Reşat Nuri Erol
“Kad hasirallezîne kezzebû bilikaillâhi…” (6/31)
15.06.2021 277 Okunma
5 Yorum 15.06.2021 10:03
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-6
13.06.2021 271 Okunma
5 Yorum 13.06.2021 13:32
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-5
12.06.2021 291 Okunma
5 Yorum 12.06.2021 09:54
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-4
11.06.2021 295 Okunma
5 Yorum 11.06.2021 09:16
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-3
9.06.2021 296 Okunma
5 Yorum 09.06.2021 10:49
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-2
8.06.2021 327 Okunma
6 Yorum 08.06.2021 10:44
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak…
7.06.2021 396 Okunma
6 Yorum 07.06.2021 10:34
Reşat Nuri Erol
Kimlik ve kişiliğimin oluşmasında Kosova’nın yeri
6.06.2021 337 Okunma
7 Yorum 06.06.2021 09:47
Reşat Nuri Erol
Hocalarımı yazarken hayatımı da yazı-yorum…
5.06.2021 457 Okunma
7 Yorum 05.06.2021 19:33
Reşat Nuri Erol
Ali Yakup Cenkçiler Hoca ve Erbakan Hoca - 2
3.06.2021 609 Okunma
6 Yorum 03.06.2021 08:42
Reşat Nuri Erol
Ali Yakup Cenkçiler Hoca ve Erbakan Hoca - 1
2.06.2021 359 Okunma
6 Yorum 02.06.2021 13:35
Ahmet Yücel
BİR KÖY DÜŞÜNÜYORUM.
30.05.2021 304 Okunma
Reşat Nuri Erol
Hocaların Hocası Ali Yakup Cenkçiler Hoca - 4
29.05.2021 531 Okunma
16 Yorum 30.05.2021 17:12
ZEKİ ALTUBOĞA
İlmin ve Adaletin Anahtarını Peygamberden Almak
27.05.2021 682 Okunma
Reşat Nuri Erol
Hocaların Hocası Ali Yakup Cenkçiler Hoca - 3
27.05.2021 465 Okunma
9 Yorum 27.05.2021 09:46
Reşat Nuri Erol
Hocaların Hocası Ali Yakup Cenkçiler Hoca - 2
26.05.2021 454 Okunma
7 Yorum 27.05.2021 07:03
Reşat Nuri Erol
Hocaların Hocası Ali Yakup Cenkçiler Hoca - 1
25.05.2021 470 Okunma
8 Yorum 27.05.2021 07:03
Reşat Nuri Erol
Medeniyet Tasavvuru Okulu ve medeniyet meselesi-2
20.05.2021 478 Okunma
6 Yorum 27.05.2021 07:01