Lütfi Hocaoğlu
Fasıl Zamiri (ضمير الفصل)
29.11.2020
343 Okunma, 0 Yorum

Mübteda ile haber veya aslı mübteda ve haber olanların arasına giren zamirdir.

Marifelik nekrelik durumuna göre iki şekilde gelir:

  1. Mübteda ile haber veya aslı mübteda ile haber olanın ikisi de marifedir.
  2. Mübteda veya aslı mübteda olan marifedir, haber veya aslı haber olan marife gibidir. Marife gibi olanlar ism-i tafdillerdir. Çünkü ism-i tafdil marife olursa “en” anlamına gelir, “daha” anlamını kaybeder. Bu “daha” anlamının korunması nedeniyle nekre gelip marife anlamına geldiği durumlar vardır. Bu durumda haber olarak geldiğinde mübteda veya aslı mübteda olanla bu nekre olup marife gibi olan ism-i tafdilin arasına fasıl zamiri girebilir. Ör: مَا تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا (Müzzemmil 20)

Fasıl zamirinin cümlede kullanılmasının üç amacı vardır:

  1. Haber ile tabiinden olanı ayırmak
  2. İhtisas ve kasr
  3. Te’kîd
    1. Te’kîd
    2. Hakiki kasrın te’kîdi
    3. Te’kîdin te’kîdi

 

1. Haber ile tabiinden olanı ayırmak (الإعلام بأن ما بعده خبر لا تابع)

Haber ile tabiinden olanı ayırmak (fasl) için kullanılmasından dolayı fasıl zamiri olarak adlandırılır.

أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

İsim cümlesi

Haber

Fasıl zamiri

Mübteda

الْمُفْلِحُونَ

هُمْ

أُولَئِكَ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

Bedel

Mübdelün minh

الْمُفْلِحُونَ

أُولَئِكَ

Tabilerden bedel olacaktı.

 

الْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ

İsim cümlesi

Haber

Fasıl zamiri

Mübteda

الظَّالِمُونَ

هُمْ

الْكَافِرُونَ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

Sıfat

Mevsûf

الظَّالِمُونَ

الْكَافِرُونَ

Tabilerden sıfat olacaktı.

 

2. İhtisas ve kasr (الاختصاص والقصر)

Fasıl zamiri kasr için gelir. Fasıl zamiri cümleden kaldırıldığı zaman kasr manası da ortadan kalkar.

أُولَئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ

İsim cümlesi

Haber

Fasıl
zamiri

Mübteda

Muzâfun ileyh

Muzâf

النَّارِ

وَقُودُ

هُمْ

أُولَئِكَ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

İsim cümlesi

Haber

Mübteda

Muzâfun ileyh

Muzâf

النَّارِ

وَقُودُ

أُولَئِكَ

Cümlenin öğelerinde bir değişiklik olmayacaktı.

Burada fasıl zamiri olan هُمْ kasr etkisi yapmaktadır. Yani “yalnızca onlar ateşin yakıtıdır” anlamındadır. Fasıl zamiri kaldırılırsa “onlar ateşin yakıtıdır” anlamındadır.

 

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

Mensuh isim cümlesi

Haberi
Fiil cümlesi

Fasıl
zamiri

İsmi

İnne

يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

هُوَ

رَبَّكَ

إِنَّ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

Mensuh isim cümlesi

Haberi
Fiil cümlesi

İsmi

İnne

يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

رَبَّكَ

إِنَّ

Cümlenin öğelerinde bir değişiklik olmayacaktı.

Burada fasıl zamiri olan هُوَ kasr etkisi yapmaktadır. Yani “yalnızca rabbin onların arasında kıyamet gününde ihtilafta oldukları hakkında ayrımı yapacaktır” anlamındadır. Fasıl zamiri kaldırılırsa “rabbin onların arasında kıyamet gününde ihtilafta oldukları hakkında ayrımı yapacaktır” anlamındadır.

 

3.a. Te’kîd (التوكيد)

Bu durumda fasıl zamiri cümleden kaldırılırsa te’kîd manası ortadan kalkmaktadır.

İsim cümlesi

Haber

Fasıl
zamiri

Mübteda

Muzâfun ileyh

Muzâf

الْفَائِزُونَ

هُمْ

الْجَنَّةِ

أَصْحَابُ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

İsim cümlesi

Haber

Mübteda

Muzâfun ileyh

Muzâf

الْفَائِزُونَ

الْجَنَّةِ

أَصْحَابُ

Burada fasıl zamiri olan هُمْ te’kîd etkisi yapmaktadır. Fasıl zamiri ile “kesinlikle Cennet ashabı başaranlardır” anlamındadır. Fasıl zamiri kaldırılırsa “Cennet ashabı başaranlardır” anlamındadır.

 

3.b. Hakiki kasrın te’kîdi (توكيد القصر الحقيقي)

Bu durumda fasıl zamiri cümleden kaldırılsa bile hala kasr manası kalmaktadır.

إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

Mensuh isim cümlesi

Haberi

Haberi

Fasıl zamiri

İsmi

İnne

الرَّحِيمُ

التَّوَّابُ

هُوَ

هُ

إِنَّ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

Mensuh isim cümlesi

Haberi

Haberi

İsmi

İnne

الرَّحِيمُ

التَّوَّابُ

هُ

إِنَّ

Burada fasıl zamiri olan هُوَ hakiki kasrın te’kîdi etkisi yapmaktadır. Çünkü fasıl zamiri olmasa da manasal olarak yalnızca Allah tevvab ve rahimdir. Burada aynı zamanda İnne nedeniyle bir te’kîd vardır. Fasıl zamiri ile “kesinlikle yalnızca O, kesinlikle tevvabdır, rahimdir” anlamındadır. Fasıl zamiri kaldırılırsa “yalnızca O, kesinlikle tevvabdır, rahimdir” anlamındadır.

 

3.c. Te’kîdin te’kîdi (توكيد التوكيد)

Bu durumda fasıl zamiri cümleden kaldırılsa bile hala te’kîd manası kalmaktadır.

إِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوَى

إِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَى

İki ayrı ayette hem Cehim için hem de Cennet için me’va olduğu te’kîdli olarak gelmiştir. Burada kasr manası yoktur. Çünkü ikisi için de me’va denmektedir.

Mensuh isim cümlesi

Haberi

Fasıl
zamiri

İsmi

İnne

الْمَأْوَى

هِيَ

الْجَنَّةَ

إِنَّ

Eğer burada fasıl zamiri olmasaydı

Mensuh isim cümlesi

Haberi

İsmi

İnne

الْمَأْوَى

الْجَنَّةَ

إِنَّ

Burada fasıl zamiri olan هُوَ te’kîdin te’kîdi etkisi yapmaktadır. Çünkü fasıl zamiri olmasa da إِنَّ nedeniyle te’kid vardır. Fasıl zamiri ile “kesinlikle Cennet, kesinlikle barınaktır” anlamındadır. Fasıl zamiri kaldırılırsa “kesinlikle Cennet, barınaktır” anlamındadır.

 

 






Son Eklenen Makaleler
Süleyman Karagülle
DAVA
23.01.2021 49 Okunma
Reşat Nuri Erol
Sömürdüm, hala sömürüyorum; ben kapitalizm!-3
23.01.2021 104 Okunma
4 Yorum 23.01.2021 10:05
Süleyman Karagülle
NE YAPSIN?
22.01.2021 67 Okunma
Süleyman Karagülle
ÇÖZÜM DEĞİL
21.01.2021 126 Okunma
Reşat Nuri Erol
Sömürdüm, hala sömürüyorum; ben kapitalizm!-2
21.01.2021 152 Okunma
5 Yorum 21.01.2021 14:07
Süleyman Karagülle
TEKRAR EDİYORUM
20.01.2021 131 Okunma
Reşat Nuri Erol
Sömürdüm, hala sömürüyorum; ben kapitalizm!-1,
20.01.2021 138 Okunma
4 Yorum 20.01.2021 09:51
Süleyman Karagülle
SATRANÇ OYUNU
19.01.2021 93 Okunma
Reşat Nuri Erol
Bir Millî Gazete okuyucusunun değerlendirmeleri
19.01.2021 186 Okunma
7 Yorum 19.01.2021 18:28
Süleyman Karagülle
SAVAŞ VE İSYAN
18.01.2021 86 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kâbe ve Hz. Âdem, Hz. İbrahim, Hz Muhammed
18.01.2021 178 Okunma
6 Yorum 18.01.2021 09:21
Süleyman Karagülle
SURİYELİ GENÇLER
18.01.2021 72 Okunma
Reşat Nuri Erol
2021 yılı için dualarımız ve dileklerimiz var...
17.01.2021 162 Okunma
6 Yorum 17.01.2021 11:29
Hüseyin Bağdatlı
BİDEN GÖREVE GELİRSE ?
16.01.2021 86 Okunma
Mete Firidin
Kâbe, Göbeklitepe, Stonehenge…
16.01.2021 159 Okunma
Süleyman Karagülle
İKİ DARBE
16.01.2021 129 Okunma
Süleyman Karagülle
KAPALI DEVRE
15.01.2021 164 Okunma
Süleyman Karagülle
AKEVLER’İN İSLAM ANLAYIŞI
14.01.2021 212 Okunma
Süleyman Karagülle
TEHLİKE BÜYÜK, ÇÖZÜM KOLAY
14.01.2021 137 Okunma
Süleyman Karagülle
KUR’AN VE İLİM SEMİNERLERİMİZ-3
14.01.2021 106 Okunma
Süleyman Karagülle
TRUMP’IN DURUMU
14.01.2021 96 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yine, yeniden, 2021 de reformlar yılı olacak! - 8
14.01.2021 169 Okunma
5 Yorum 14.01.2021 10:42
Süleyman Karagülle
SERMAYE’NİN HUYU
13.01.2021 118 Okunma
Süleyman Karagülle
ESKİ SOVYETLER
13.01.2021 80 Okunma
Süleyman Karagülle
İKİ TEHLİKE
12.01.2021 132 Okunma
Süleyman Karagülle
TAKİP
11.01.2021 107 Okunma
Ahmet Yücel
ADİL EKONOMİK DÜZEN
9.01.2021 151 Okunma
1 Yorum 10.01.2021 01:07
Süleyman Karagülle
TRUMP
9.01.2021 130 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yine, yeniden, 2021 de reformlar yılı olacak! - 7
9.01.2021 202 Okunma
5 Yorum 09.01.2021 10:49
Süleyman Karagülle
AYNI OYUN
8.01.2021 97 Okunma
Süleyman Karagülle
SERMAYE’NİN OYUNU
7.01.2021 145 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yine, yeniden, 2021 de reformlar yılı olacak! - 6
7.01.2021 169 Okunma
2 Yorum 09.01.2021 11:18
Süleyman Karagülle
KATAR
6.01.2021 160 Okunma
Süleyman Karagülle
DARBEYİ YAPAN KİM?
6.01.2021 154 Okunma
Süleyman Karagülle
SİLAH YASAĞI
4.01.2021 108 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Wezîfeya Ruspîyan
4.01.2021 79 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Ji te hesdikim
4.01.2021 50 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Bifire Dilê Min
4.01.2021 55 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Bifire Dilê Min
4.01.2021 45 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
ZEMBİLFROŞ
4.01.2021 45 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
NETEW ÇEWA ÇÊDIBIN
4.01.2021 44 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Lê Keçika Qereçî
4.01.2021 43 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Bi Kuırt u Kurmancî Dîroka Kurdîstan
4.01.2021 55 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
vardiya çok verimlilik
4.01.2021 48 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
ZERDUŞT
4.01.2021 46 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TAKSİM İÇİN ÖNERİM
4.01.2021 48 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
33 Gulle
4.01.2021 51 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yine, yeniden, 2021 de reformlar yılı olacak! - 5
4.01.2021 192 Okunma
5 Yorum 04.01.2021 11:40
Süleyman Karagülle
YILDIZ FALI
3.01.2021 147 Okunma
Süleyman Karagülle
DEĞİŞİM
2.01.2021 137 Okunma