Özer Ataç
DEVLET mi İNSAN mı 8
16.12.2025
1395 Okunma, 0 Yorum

 

Tekel bozumu

Bu yazı  dizinin 6.sında Ateşi Zeus’tan çalıp, İnsanlığa getiren Prometeus efsanesini, devlet insan ilişkisine benzetmiştik.   Yaşamsal tanıklığımız, böyle metinlere her zaman   yeni eklemeler yapmayı  zorunlu kılıyor.

Önce bir alıntı yapalım:  “Kaçak Kara Delik, Yıldız Doğuruyor”

 

“Avrupa ve ABD ‘li araştırmacıların ortak gözlemleri, galaksilerden kopup saatte 4 milyon km hızla ilerleyen  süper kütleli bir  Kara deliğin bilinen kalıpları değiştiren bulguyu duyurdu.”

 

“Yale Üniversitesi ’deki bilim grubu Hubble Uzay Teleskobu ile gözlemledikleri kara delik; çevresini yutan, ışığı içine çeken, yıkıcı ölümcül  odak  olmak yerine, arkasında   yeni doğan yıldızlardan oluşan  200 bin ışık yılı uzunluğunda  iz bırakıyor.”(1)

*

Haberi görünce, “çift yarık” deneyini hatırladım. Evren,   gözlemleyeni algılayıp,  gizemini korumak için farklı   tutum  gösteriyor;   keşfedilen yönünü “yalanlıyor” olmalı.   Yoksa, konumundan “firar  etmiş” bir  kara delik, kendisine dayatılan yıkıcı etkiyi  telafi mi  ediyor?  

 

Acaba,  Kara delikler de mi  esaret içinde; bu yüzden mi  yapıcı yönleri baskılanıp,   yıkıma  zorlanıyorlar. Demek ki esaret gelişimi karanlığa itiyor.  Bu yüzden her türlü  esaret ret edilmeli. (2)   

*

Sabitenin, statükonun negatif yönünü her zaman görüyoruz. Katı olan sert kayalar, sağlam yapılar Bütün’e set çekerek,  güvenlik sağlayamaz; yer yüzündeki   kalıntılar buna tanıktır.  

 

Güneş -Ay, sıcak- soğuk ve onların atlıları rüzgarlar   ne güne duruyor!?  Bütün kadim kütüphaneler istilacıların hışmına uğradı. Kurulduklarında  kopyalanan eserler, insan nesilleri gibi kök bilgileri geleceğe  taşıdı. Tarihin derinliklerinde kalan  Nippur, Kuta, Serapeion, İskenderiye, Bergama, Serapamun kütüphaneleri şimdi hangi olgunluk dönemini yaşayan devletlerde yıkılmayı bekliyor?

 

Avrupa Birliği kütüphanesi yağmalanıyor;  Avrupanın kurucu devletleri,   oluşumlarına vesile olduğu devletler tarafından yıkılmak isteniyor.  Çünkü, AB  devletlerinin halkları,  AB nin bulunan küresel sermayenin işbirlikçilerine rağmen,  katı hiyerarşik piramit modelini dönüştürüyor.  Bu küresel sermaye ve kurduğu köle düzeni için tehdittir.  

 

Avrupa Birliği,  katı işlev ve  hiyerarşik ilişkili piramited düzeni,    değerin, bilginin,  insan ilişkilerinin daha eşitlikçi,   yerinden yönetimlere  dönüşen sıvı –küp  modelli topluma dönüştüğünü  fark etti.  Bu yüzden küreselcilerle ve onların işbirlikçileriyle   uyuşamıyor.  

 

Diğer taraftan  küresel sermaye,  varlığını sağlamlaştırmak isterken,  en büyük dayanağı  hiyerarşik  pramitin sınırlarını gevşeterek, hiyerarşik düzenin,  katı sınıfsal  ilişkilerini   küresel boyuta taşımaya  çalışıyor.  Başaramayacaklar.   Çünkü biçimlerin büyüklüğü, onların içsel gücünü aşamaz.   Bu yüzden hiyerarşik pramitin  gevşeyen sınırları,  geleceğin eşitlikçi düzenleri  için fırsat doğuruyor. İnsanlığın gelişimi, eski düzenin zaaflarında  yatıyor.  Eğilimler eskiyi siler, yeniye yol verir.      

 

*   

Daha önce açıklamıştık:  Toplumsal yapılar işlevsel ilişki  olarak;   katı, sıvı, gaz ve plazma şeklinde evrimsel eğilim içindedir. (3)

 

Yanı sıra bu eğilimler, kendini hem içerik, hem de biçim yönünden takviye ediyor:

 

-Katı  işlev ve ilişkili  toplumsal yapılar, pramit;

-sıvı işlev ve ilişkili  toplumlar,   küp;  

-gaz işlev ve ilişkili olanlar,  çokgen ;  

-plazmik niteliğe erişmiş  toplumların işlev ve ilişkileri,  küre biçimlere  dönüşüyor.

 

*

 

Prometeus’un yaptığını,   kozmik galaksisinden “firar” eden  kara delik te yapıyor.

 

Acaba Prometeus ateşi çalmamış olabilir mi; ateşin tekel olmaktan “çıkarılması”,  “çalma” değildir. Çünkü tekelcilik, hilafsız hükümranlıkla  evrende  eş dağılımlı yaratılan varlık değerlerine  el koyar. Ateşi insanlığa çalarak getirme hikayesi,   asıl sorun olan tekelciliği,  “çalma”  isnadıyla örter,  ateş nesnesine  indirger.   Bu vicdan kaynaklı adaleti  perdeleyen,  bencilliğin gerçek  yüzüdür.   

 

 

Varlığın Bütün’lüğünü yadsıyan “şirk” içindedir.  Şirk;  sahte odaklar ihdas etmek;  sahteyle, yalanla halkları, milletleri gütme,  sömürme, sömürmeyi haklı görme hastalığıdır.    

 

Bu “ters gösterip saptırmanın”  benzerini, bilim insanları,   Galaktik hegemonyada “yok edici, yutucu” işlevli  kara delikte  gözlemledi.   Galaksiden kopan karadeliğin   yıkıcı-yutuculuğu,  yapıcı işleve  dönüştü.

 

Böylelikle insanlığın  “güvenlik ve refah” adına oluşturduğu sistemlere emanet edilen güç ve kudretin,  minimal miktar ve  anlık süreli olması zorunluğuna  ulaşıyoruz.    

 

Bu ele alışı günümüz   küresel  sorunlarının çözümüne indirgersek;   insanlığın özlemi,  dünyanın ulaştığı  dijital düzeyde gerçekleşebilir.    Elektronik anlık tercihli siyasal  vekalet sistemi teknik olarak  uzak değil. Fakat toplumlar bunu istemeli.  Merkezi veya yerel sistemleri elinde tutan iradeler bu yaklaşım ve önermeye   “istikrarsızlık”, “liyakatsizlik” gerekçeleri karşı çıkacaktır. Bu itirazlar, eski sömürü- güdücü  düzenin katı piramit modelinin ayrımcı, hiyerarşik çıktısından başka anlam taşımıyor. Evet, uzmanlık dolayım tekelidir. İnsanlığın gelişmesinin turnusolü nitelikli bilginin yaygın ve yerinde  kullanılmasıdır.  tıpkı suda,  bir Hidrojen iki Oksijen atomlarının her zerrede eş dağılım göstermesi gibi.      

 

*

 

Milletlerin gücü ve gücün  sürekliliği, hiçbir şekilde, hiçbir dolayımla vatandaşların  iradesinden ayrılamamalı.     Her dolayım,  aslın- asıl görevin çevresinde kalır.    Dolayımın devam etmesi, dolayıma koşullu dahi olsa  erk sunulması,   güç ve hükmetmeyi yitirmek demektir.  Güç nerede birikirse, özne orada ortaya çıkar.  Bu yüzden esaslar dolayımda  eriyor;   milletler   güdülmeye rıza gösteriyor.  Diğer bir değişle  hegemonya,  yapıcı olanı  yıkıcı yapıyor. İnsanlık bu yüzden savaş sarmalından çıkamıyor.    

 

 

 

 

Açıklamalar:

 

(1)https://www.cumhuriyet.com.tr/kesfet/yıldız-doğuran-kara-delik-kesfediydi-200-bin-isik-yili-uzunlugunda-izler-birakiyor-2460895#googlevignette

 

(2)Young deneyi olarak da bilinen çift yarık deneyi, ışığın  dalga özelliği sergilediğini  gösterir. Foto elektrik etkisi  ışığın dalga özelliğinin yanı sıra parçacık özelliği de sergilediğini gösterir.

 

Sömürü ülkeleri , sömüren ülkelerin oluşturduğu küresel kurumlarca kalkınma yolundaki ülkeler mavalına bağlanmış sürünüyor. “Ulusların kendi kaderini tayin hakkı” seçeneği ise iç ve dış işbirlikçilerce iğfal edilmeye devam ediyor. Bu ülkelerde küresel sermayece kışkırtılan iç çatışmalar, “kendi kaderini tayin hakkı” ilkesine trajik olarak  bağlanmış duruda.    

 

(3)”Evrimsel eğilim”, en basit/kısa, en doğal, en yol alabilecek   yol yöntem;   gelişimin gözlemlenebilir doğası. Çizginin aynı düzlem ve boyutta paralel ve kesişim çizgiler oluşması  ile ağ biçimine dönüşmesi; matematiksel çözüm  öncelik sırasının,  parantez içi, üstlü değerler, bölme ve çarpmalar, toplama ve çıkarmalar dizgesi olması  gibi.

 

Aynı düzlem ve boyutta olan üçgen, üçüncü boyutta piramiti oluşturur. Üçgen genişlemek için  kareye, pramitin küpe; küpün çokgene, çokgenin küreye; katının, sıvıya; sıvının, gaza; gazın, plazmaya dönüşmesi gözlemlenen olgulardır.   

 

 






Son Eklenen Makaleler
ZEKİ ALTUBOĞA
PEYMANA LIHEVHATINÊ Şerên siyasî, aborî, olî û zanistî
17.02.2026 184 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Mirov Dewletê Ava Dike: Ji Malbatê Heta Dewletê Dewlet
17.02.2026 114 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
ALİYÊ CIVAKÎ YÊ MIROV Û DEWLET Wekî ku em nêzî biyolojî
17.02.2026 104 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
DEWLET, ARTÊŞ Û ABORÎ Di Çarçoveya Sîstemeke Netewî ya
17.02.2026 38 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
RÊVEBERÎYA SERFIRAZAN Rêveberiya Cihî û Saziya Civakî
17.02.2026 47 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
ARTÊŞA NETEWÎ Nobetgirtin (Zêrevanî) di Malbatan
17.02.2026 35 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PERWERDEHÎ DI PERGALA AŞÎTIYÊ DE XIZMETÊN GIŞTÎ HEVKA
17.02.2026 31 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PERWERDEHÎ PERWERDEHÎ Di Pergala Aşitiyê
17.02.2026 21 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
SÎSTEMA AŞTIYÊ: MODELA AVAYIYA SIYASÎ Û CIVAKÎ
17.02.2026 46 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
S E R O K HILBIJARTINA SEROKAN
17.02.2026 32 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Nîzama Aşitiyê Di Nîzama Aşitiyê
17.02.2026 28 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
Rêveberiya Herêman NAVÇE Peyvên Sereke:
17.02.2026 16 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
NÊRÎNEKE SOSYOLOJÎK LI SER SÛREYA ESRÊ
17.02.2026 18 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
APARTMANÊN SED-MALÎ: GUNDÊ NÛ
17.02.2026 40 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PERGALA AŞÎTÎYÊ
17.02.2026 43 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 135
17.02.2026 497 Okunma
1 Yorum 17.02.2026 10:39
ZEKİ ALTUBOĞA
Qisseya Yûsuf: Ji Koletiyê Ber bi Dewletê,
16.02.2026 63 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 134
15.02.2026 735 Okunma
1 Yorum 15.02.2026 11:48
Özer Ataç
Yeni(den) Orta Çağ 3
14.02.2026 982 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
İÇİŞLERİ VE ADALET BAKANI ATAMASI
14.02.2026 140 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 133
13.02.2026 743 Okunma
1 Yorum 13.02.2026 13:18
Mete Firidin
Şehit ve Şahit
12.02.2026 489 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 132
12.02.2026 802 Okunma
1 Yorum 12.02.2026 08:20
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 131
11.02.2026 831 Okunma
1 Yorum 11.02.2026 10:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 130
10.02.2026 844 Okunma
1 Yorum 10.02.2026 07:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 129
9.02.2026 934 Okunma
1 Yorum 09.02.2026 11:29
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 128
8.02.2026 989 Okunma
1 Yorum 08.02.2026 08:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 127
7.02.2026 964 Okunma
1 Yorum 07.02.2026 11:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 126
6.02.2026 1054 Okunma
1 Yorum 06.02.2026 11:24
Hüseyin Bağdatlı
EPSTEİN DOSYASI HAKKINDA
5.02.2026 276 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 125
5.02.2026 1043 Okunma
1 Yorum 05.02.2026 12:18
Bahaeddin Sağlam
Bir İnce Ayar
4.02.2026 193 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 124
4.02.2026 1059 Okunma
1 Yorum 04.02.2026 11:52
Hüseyin Bağdatlı
ÇİN TEHLİKESİNE KARŞI TEDBİR ÖNERİLERİM
1.02.2026 380 Okunma
Özer Ataç
Yeni(den) Orta Çağ 2
1.02.2026 1113 Okunma
2 Yorum 02.02.2026 15:19
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 123
1.02.2026 1045 Okunma
1 Yorum 01.02.2026 11:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 122
30.01.2026 1038 Okunma
1 Yorum 30.01.2026 11:40
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 121
29.01.2026 1286 Okunma
1 Yorum 29.01.2026 10:21
Hüseyin Bağdatlı
PERİNÇEK KİM? ASIL HEDEFİ NE?
28.01.2026 233 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 120
28.01.2026 1062 Okunma
1 Yorum 28.01.2026 11:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 119
27.01.2026 1127 Okunma
1 Yorum 27.01.2026 10:14
Hüseyin Bağdatlı
TRUMP IN YENİ SENARYOLARI.
25.01.2026 241 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
İKTİDARI KUR'AN A DAVET EDİYORUM
25.01.2026 271 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
SOYGUN VAR
25.01.2026 259 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
CUMHURBAŞKANIMIZDAN RANDÖVÜ TALEP EDİYORUM
25.01.2026 257 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
MADURO TİYATROSU ve TÜRKİYE
25.01.2026 257 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 118
25.01.2026 1140 Okunma
1 Yorum 25.01.2026 13:16
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 117
24.01.2026 1201 Okunma
1 Yorum 24.01.2026 19:01
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 116
23.01.2026 1178 Okunma
1 Yorum 23.01.2026 12:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 115
22.01.2026 1159 Okunma
1 Yorum 22.01.2026 11:15